Zeemeermin van Edam

Het verhaal gaat dat tijdens een zware storm in 1403 een 'zeewijf' oftewel zeemeermin via de Zuiderzee (thans IJsselmeer) door de doorgebroken zeedijk in het Purmermeer bij Edam terecht kwam. De dijken werden zo snel hersteld dat ze niet meer naar het open water kon terugzwemmen.

Wachtendorp, rijmelaar, schreef:

"Sy huylden als een hondt, meest in de middernacht,

En wierdt door ’t eerste licht in stilte weer gebracht,

Visschen, haer eygen aes, die vingse met haer handen,

Doch veeght de schobben eerst af met haer scherpe tanden,

Of quam daer by geval een Smient of Water-eent,

Sy trock de veeren af, en al het kleyn gebeent,

Haer hayr was wonder lanck, en nimmer af geschooren,

Seêr dat sy, van wat Moêr het zijn mach, was gebooren:

’t Lijf over al met ruygh bewassen, en met haer,

Was van een huydt bedeckt redelijck gladt en klaer."

Anderhalve eeuw later meldde Jakobus Kok in zijn: "Vaderlandsch Woordenboek" (Amsterdam, 1785-1799, deel 13) dat het verhaal al gauw door Noord-Holland de ronde deed en veel volk kwam toestromen om het 'zeewijf' te bekijken. Daaronder waren ook inwoners van de stad Haarlem die net zolang zeurden tot ze haar meekregen.

'Lang behielden zij het in ’t leeven,
en leerden het menschelijke spijze te gebruiken.

Doch zijne natuurlijke trek,
om in de Zee te leeven, kwam telkens boven.

Het gaf zomtijds geluid, doch niet onderscheidelijk of verstaanbaar. Ze leerden het spinnen, en gestorven zijnde, werd het op het Kerkhof begraven, om dat men het geleerd had, eerbied aan een christusbeeldje te bewijzen."



Het volksverhaal van de Edamse meermin is in vele 16de en 17de eeuwse boeken terug te vinden en een paar jaar geleden verscheen er zelfs een roman waarin zij de hoofdrol speelt.

Ook haar beeltenis is nimmer uit de geschiedenis verdwenen. Een van de eerste afbeeldingen stond boven de in 1610 gebouwde Purmerpoort in Edam die helaas in 1835 werd afgebroken. Toen de Hoge Raad van Adel in 1818 het heraldisch wapen voor het dijkbestuur van De Purmer vaststelde werd dat omschreven als:

"Een schild beladen met een vrouwenbeeld in haar natuurlijke kleuren, houdende een dieplood in de hand."

Van de spinnende meermin had men daar kennelijk nog nooit gehoord! Bijzonder fraai werd zij afgebeeld, samen met de melkmeisjes die haar vonden, op de rond 1850 door J.A. Lintveld gemaakte verguld zilveren bodebus van het waterschap De Purmer.

Naast het verhaal speelde ook altijd de discussie over wat er nu precies van waar was. De watersnood van 1403 is een historisch feit, maar aan de meermin is lang getwijfeld. Zeventiende eeuwse geschiedschrijvers als M. Vossius (1611-1646) en L. Smids (1649-1720) vonden het verhaal 'verdagt' en leugenachtig.

De geleerde J. Winterus, zo schreef Kok in zijn woordenboek, vond het verhaal volstrekt geloofwaardig," immers dat er Zeegedierte is, welk eene mannelijke en vrouwelijke gedaante heeft, daar van zijn, ook nog in onze tijd, eene menigte en onlochenbare getuigen; ten ware zij bij zulken niet gelden, die niets willen aaneemen, dan het geene zij met eigen ogen zien, en dan nog twijffelen als het hen vreemd schijnt." Bovendien, zo vervolgde deze geleerde, "eerbied aan een kruijsbeeld te toonen, wil ik een Aap en een Hond wel leeren."

Ook het spinnen leek hem geen probleem, maar dan uiteraard niet met het wiel maar door het draaien van de draad tussen de handen; "waartoe de breede en vlakke handen eener Zeevrouwe meer bekwaam zijn dan die van een Aap."

Het verhaal over deze zeemeermin werd gedurende 600 jaar door veel schrijvers opgeschreven. Ook Muiden kent een zeemeerminlegende, als vissers een gevangen exemplaar vrijlaten zingt ze:

Muiden zal Muiden blijven,

Muiden zal nooit beklijven.

Een ander bekend verhaal is
De zeemeermin van Westenschouwen.

Er is ook een verhaal over een kofschip op de Noordzee dat opeens stil lag. De schipper ging kijken en zag een meerman aan het roer hangen. Hij zegt dat zijn vrouw in barensnood is en hij vraagt of de vrouw van de schipper haar wil ondersteunen. De schippersvrouw heeft zelf zes kinderen en weet wat de zeevrouw doormaakt. Ze gaat meteen overboord en verdwijnt in de diepte. Het schip ligt stil en na lange tijd brengt de meerman de schippersvrouw naar boven. Ze is droog, alleen de zoom van haar rok wordt nat als de schipper haar in zijn armen pakt. Het schip zeilt razendsnel verder en haalt binnen een kwartier de stilstand in. De koopvaarder doet goede zaken en zolang hij de Noordzee bevoer, zat alles hem mee.

Sagenexpert Theo Meder van het Meertens Instituut zegt over de zeemeermin van Edam (Noord-Holland) het volgende:

Er in 1403 een historische dijkdoorbraak en overstroming plaatsvond vanuit de Zuiderzee.

Er een eeuwenoude afbeelding van een zeemeermin te zien is in de Grote Kerk van Edam.

"Eeuwen geleden, toen nog lang niet alle zeedieren in kaart waren gebracht, maakte men zich de meest fantastische voorstellingen over de wezens in de zee. Naast allerlei vissen zouden er ook zee-exemplaren moeten bestaan van dieren en mensen die je ook op het land kon vinden, zoals (zee-) honden, leeuwen, paarden, koeien, slangen, egels, ridders, meerminnen en monniken.

Op basis van bestaande verhalen meenden zeelieden wel eens zeemeerminnen te hebben gezien, maar waarschijnlijk zijn dat zeekoeien geweest."

"De eerste gevelsteen met een zeemeermin in de Purmerpoort te Edam dateert van twee eeuwen na de dijkdoorbraak en overstromingen in 1403. Met andere woorden: uit 1403 bestaan geen betrouwbare ooggetuigenverslagen. Maar de overstroming heeft wel plaatsgevonden. Misschien is er na de overstroming wel gewoon een bijna verdronken vrouw uit het Purmermeer gehaald in plaats van een zeemeermin."

"Als zeemeerminnen al zouden bestaan, is het zeer de vraag of ze zo lang op het droge konden leven. De sage van 'De Zeemeermin van Edam' laat vooral zien dat mensen vroeger dachten dat de mens het middelpunt van de schepping was. Een wezen dat op een mens lijkt zou in hun idee ook het liefst als een mens willen of zelfs moeten leven: met mensenkleding aan, mensenvoedsel eten, het huishouden doen, kaas maken, spinnen en vroom christelijke kruisjes slaan. Je kunt uit het verhaal leren hoezeer mensen vroeger dachten dat alles wat enigszins menselijk was zich aan hun zeden en gewoonten moest aanpassen."

De zeemeermin van Westenschouwen

De zeemeermin van Westenschouwen

Er is een grote vissershaven in Westenschouwen en de vissers worden overmoedig en wreed. Op een dag vangen ze een zeemeermin. De zeemeermin smeekt om vrijlating, maar de vissers lachen haar uit en nemen haar mee. Uit de zee klinkt een stem als een echo van haar leed. De vissers zien een zeemeerman met een kind in de armen. Zijn gezicht is bruin en zijn haren groen, het kind heeft een blanke huid. De zeemeerman zwemt met het schip mee en komt bij de haven. De zeemeermin is stervende en probeert haar man en kind te zien. De vissers laten het vrouwtje zien aan 'dwaas-gierende' vrouwen en verwonderde kinderen.

De zeemeerman strekt zijn armen naar zijn vrouw uit en roept tegen de mensen:

"We hebben ons huis van schelpen gebouwd, we hebben de schelpen stuk voor stuk verzameld. Als de zeemeermin sterft, zal haar laatste gedachte gaan naar het huis".

Hij vraagt medelijden te hebben. Hij vraagt zich af waarom de mensen willen dat ze tijdens haar dood op de donkere aarde moet zijn. De vrouwen en mannen lachen, in Westenschouwen is geen plek voor medelijden. Het net met de zeemeermin wordt aan de watertoren gebonden. De mensen hopen dat de zeemeerman nogmaals zal smeken om het leven van zijn vrouw, maar hij kijkt alleen en lijdt onder haar doodsstrijd.

De zeemeermin denkt aan het schelpenhuis in het riet en sterft. De zeemeerman zwemt tot vlak onder de kust de haven in en de mensen gaan naar het strand, want ze willen niets missen van zijn verdriet. De bewoners vermaken zich uitstekend, maar de zeemeerman heeft geen boodschap aan de honende lach van de mensen. De mensen beseffen niet welke kracht zijn wapens hebben, hij gooit wier en zand in de geulen en ondiepten. De zeemeerman spreekt een vloek uit over het dorpje:

'Westenschouwen,

't zal u rouwen

dat ge heeft geroofd mijn vrouwe,

Westenschouwen zal vergaan

alleen de toren zal blijven staan'.

Maar als je me geeft

mijn vrouw weerom,

Dan bouwen we om 't stadje wallen rondom.



De zeemeerman zwemt weg en keert nooit terug. Winden en stormen drijven het zand en wier op en de mensen vluchten uit hun huizen. De mensen trokken naar elders. Alleen de toren bleef. Eeuwen lang stond die daar in wind en weer.

Rouw, rouw over Westenschouwen!

Rouw, rouw!

Het zand ritselt het, de golven ruisen het, als ze uitrollen aan het strand, de wind loeit luid, als hij vaart rondom de eenzame toren.



Een Zeeuwse legende over de vloek
van een zeemeerman.

Zeemeerman

Een meerman of zeemeerman is de mannelijke vorm van een zeemeermin: een fictief wezen met het bovenlichaam van een mens en het onderlichaam van een vis.

In de Griekse mythologie werden ze vaak afgebeeld met groen haar als zeewier. Meermannen komen veel minder voor in verhalen dan hun vrouwelijke soortgenoten. De bekendste meerman is waarschijnlijk Triton.

Het gedrag van de meerman is sterk afhankelijk van de bron van het verhaal, en uit welke tijd deze stamt. Meermannen zouden grote stormen kunnen oproepen om zo schepen laten zinken, maar zouden ook wijze leraren zijn.

Melusine

Melusine was een vrouwelijke geest van zoetwater in heilige bronnen en rivieren in de Europese mythologie. Ze wordt meestal afgebeeld als een soort zeemeermin, en heeft op andere afbeeldingen vleugels.

Volgens één van de verhalen was ze de dochter van de fee Pressyne en een mens, en werd ze toen ze klein was naar het eiland Avalon gebracht om daar op te groeien. Toen ze hoorde dat haar vader haar moeder bedrogen had, zinde ze op wraak. Haar moeder hoorde hier echter van en vervloekte Melusine, waardoor ze vanaf haar middel het lichaam van een slang had. Ze kreeg schubben op haar armen en haar handen werden vinnen, en ze kon nooit meer haar oude vorm aannemen.

Een Keltische mythe over de ondoorgrondelijkheid
van de vrouw

In de duisternis van het woud hoorde de jonge ridder de fontein al veel eerder spetteren dan dat hij de glinstering van het maanlicht op het stille wateroppervlak zag. Hij wilde een stap naar voren doen, want hij verlangde ernaar zijn hoofd onder water te dompelen en een koele slok te nemen, maar toen zag hij diep in het water iets donkers bewegen en de adem stokte hem in de keel. Het was een groenachtige schaduw in het verzonken bekken van de fontein,– een soort grote vis, een soort verdronken lichaam. Toen bewoog het, ging het recht overeind staan en zag hij, angstwekkend naakt: een badende vrouw. Toen ze omhoogkwam en het water over haar flanken stroomde, was haar huid nog bleker dan het witmarmeren bekken, en haar natte haar zo donker als een schaduw.

Het is Melusine, de watergodin, en je vindt haar in verscholen bronnen en watervallen in alle bossen van de christelijke wereld, tot helemaal in Griekenland toe. Ze baadt ook in de Moorse fonteinen. In de noordelijke landen, waar de meren bedekt zijn met een ijslaag die kraakt als ze omhoogkomt, kennen ze haar onder een andere naam. Mits hij haar geheimhoudt en haar alleen laat als ze wil baden kan een man haar beminnen, en zij kan hem op haar beurt ook beminnen, totdat hij zijn belofte verbreekt, zoals mannen altijd doen, en dan zwiept ze hem met haar vissenstaart zo de diepte in en verandert zijn trouweloze bloed in water.

De tragedie van Melusina bestaat erin, in welke taal ze ook wordt verteld of op welke melodie gezongen, dat een man altijd meer belooft dan hij kan waarmaken aan een vrouw die hij niet kan begrijpen.

Hij zag haar in de duisternis van het woud en fluisterde haar naam, Melusine, en toen ze die hoorde, kwam ze omhoog uit het water, en hij zag dat ze tot aan haar middel een vrouw van koele en onberispelijke schoonheid was, maar daaronder schubben had, als een vis. Ze beloofde hem dat ze naar hem toe zou komen en zijn vrouw zou worden, ze beloofde hem dat ze hem net zo gelukkig zou maken als een sterfelijke vrouw kon, ze beloofde hem dat ze haar wilde kant, haar karakter van de zee zou intomen, dat ze een gewone vrouw voor hem zou zijn, een vrouw op wie hij trots kon zijn. Als hij haar op zijn beurt toestond dat ze op een bepaald moment zichzelf weer kon zijn, waarop ze terug kon keren naar haar element, het water, waarop ze de sleur van het lot van een vrouw van zich af kon spoelen en heel even weer watergodin mocht zijn.

Ze wist dat het zwaar was voor je gemoed, zwaar voor je voeten, om een sterfelijke vrouw te zijn. Ze wist dat ze er behoefte aan zou hebben om alleen in het water, onder het water te zijn, en zo nu en dan de rimpelingen op haar geschubde staart weerspiegeld te zien. Hij beloofde haar dat hij haar alles zou geven, wat ze maar wilde, zoals verliefde mannen altijd beloven. En zij vertrouwde hem, zichzelf ten spijt, zoals verliefde vrouwen altijd doen.

Toen de godin Melusine verliefd werd op de ridder, beloofde hij haar dat ze, als ze zijn vrouw wilde worden, vrij zou zijn om zichzelf te zijn. Ze kwamen overeen dat ze zijn vrouw zou worden en op voeten zou lopen, maar dat ze één keer per maand naar haar eigen kamer mocht gaan, een groot bad met water mocht vullen en dat ze voor slechts één nacht haar vissengedaante weer mocht aannemen. En zo leefden ze vele jaren zeer gelukkig samen. Want hij hield van haar en begreep dat een vrouw niet altijd als een man kan leven. Hij begreep dat ze niet altijd kon denken zoals hij dacht, kon lopen zoals hij liep, dezelfde lucht kon inademen als hij. Ze zou altijd een ander wezen zijn dan hij, naar andere muziek luisteren, ander geluid horen, vertrouwd zijn met een ander element.

Hij begreep dat ze zo nu en dan alleen moest zijn. Hij begreep dat ze haar ogen dicht moest kunnen doen en onder de glinstering van het water moest kunnen zakken, met haar staart moest kunnen zwiepen, door haar kieuwen moest kunnen ademhalen en de vreugden en beproevingen van het vrouw-zijn moest kunnen vergeten, al was het maar voor heel even, één keer per maand. Ze kregen kinderen samen, en zij groeiden in gezondheid en schoonheid op. Hij werd nog welvarender en hun kasteel stond bekend om de rijkdom en charme. Het stond ook bekend om de grote schoonheid en beminnelijkheid van de vrouw des huizes, en de mensen kwamen van heinde en ver om het kasteel te zien, de kasteelheer, en zijn mooie, mysterieuze vrouw.

Melusine’s sterfelijke echtgenoot hield van haar, maar hij begreep haar niet. Hij begreep haar aard niet, en hij nam er geen genoegen mee te moeten leven met een vrouw die een raadsel voor hem was. Hij liet zich er door een gast toe overhalen haar te bespioneren. Hij verstopte zich achter de wandbekleding in haar badhuis en zag haar in het water van haar bad zwemmen; hij zag tot zijn grote schrik de glans van rimpelend water over schubben en ontdekte haar geheim: dat ze wel van hem hield, echt van hem hield, maar dat ze nog steeds voor de helft vrouw en voor de helft vis was. Hij verdroeg niet wat zij was, en zij kon alleen maar zijn wie ze was. Dus verliet hij haar, omdat hij in zijn hart bang was dat ze een vrouw met een verdeeld karakter was. Hij realiseerde zich echter niet dat alle vrouwen wezens met een verdeeld karakter zijn. Hij kon de gedachte aan haar geheim niet aan, hij kon niet aan dat ze een leven had dat voor hem verborgen bleef. Hij kon in feite de waarheid niet aan, namelijk dat Melusine een vrouw was die ongekende diepten had, en die daarin zwom.

Toen hij haar zag, terwijl het water tegen haar schubben kabbelde, haar hoofd omlaag in het bad dat hij speciaal voor haar had laten bouwen, omdat hij dacht dat ze zich graag wilde wassen– en niet om terug in een vis te veranderen voelde hij ogenblikkelijk de weerzin die sommige mannen voelen als ze inzien, en misschien wel voor de eerste keer, dat een vrouw echt ‘anders’ is. Ze is geen jongen, hoewel ze zwak is als een jongen, en ze is ook geen onnozelaar, hoewel hij haar heeft zien sidderen van emotie als een onnozelaar. Ze is geen slechterik, al kan ze wrok blijven koesteren, en ze is ook geen heilige, ook al is ze bij vlagen vrijgevig. Geen van deze mannelijke eigenschappen is op haar van toepassing. Ze is een vrouw. Iets heel anders dan een man. Wat hij zag was een halve vis, maar wat hem tot diep in zijn hart bang maakte was het wezen dat een vrouw was.

De arme Melusina, die zo haar best deed om een goede echtgenote te zijn, moest de man die van haar hield verlaten en teruggaan naar het water, omdat ze de aarde te hard vond. Net als veel vrouwen was ze niet in staat zich precies naar de denkbeelden van haar man te voegen. Haar voeten deden pijn: ze kon het door haar man gekozen pad niet bewandelen. Ze probeerde te dansen om het hem naar de zin te maken, maar ze kon de pijn niet ontkennen. Ze is de voorouder van het vorstenhuis van Bourgondië, en wij, haar afstammelingen, proberen nog steeds de paden van de mensen te bewandelen, en soms vinden we die ondraaglijk hard.

Melusina, de vrouw die haar element, water, niet kon vergeten, liet haar zonen bij haar echtgenoot achter en vertrok met haar dochters. De jongens werden volwassen, werden hertogen van Bourgondië, christelijke heersers. De meisjes erfden de helderziendheid van hun moeder en haar kennis over onbekende dingen. Ze heeft haar echtgenoot nooit meer gezien, maar ze is hem altijd blijven missen. In het uur van zijn dood hoorde hij haar voor hem zingen. Toen wist hij, zoals zij altijd geweten had, dat het er niet toe doet of een vrouw voor de helft een vis is, of een echtgenoot geheel sterfelijk is. Als er genoeg liefde is kan er niets– zelfs de natuur niet, zelfs de dood niet– tussen twee wezens die van elkaar houden komen.

Gelezen in: De rozenkoningin

Philippa Gregory

Zeemeerminnen

Zeemeerminnen blijven fascinerend. We hebben slechts 10% van de grote oceanen ontdekt, van het grootste deel weten we dus nog niets. Scheepslui waren bang voor zeemeerminnen, ze zouden met hun prachtige stemgeluid de zeemannen lokken, om ze vervolgens mee de diepte in te sleuren en op te eten. Zeemeerminnen staan voor ongeluk en gevaar.

Een Zeemeermin is half mens en half vis, de vrouwen leven volgends de mythen in zee, ze zijn mooi en kunnen zeemannen verleiden om van hun koers af te wijken. Een zeemeermin wordt ook wel een zeegodin genoemd. Een bekende zeegodin in mythen is Aphrodite, uit het zeeschuim geboren. In de verhalen zijn het niet altijd verleidsters maar ook vrouwen met geneeskundige eigenschappen.

Zeemeerminnen zijn mythische aquatische wezens met een vrouwelijk hoofd en kenmerken van een vis. Deze mythologische vrouwen zijn wijd verspreid in mythen, legendes, sprookjes, literatuur en algemene cultuur.

Volgens de meeste legendes zingen zeemeerminnen voor mensen en Goden om hun te verstrooien en zelfs hun schepen te laten stranden. Andere verhalen spreken over zeemeerminnen die de laatste adem opvangen van zeelui die aan het verdrinken zijn. In bepaalde gevallen wordt er gezegd dat ze mensen ontvoeren naar de dieptes van de oceaan. In bepaalde gevallen worden deze creaturen van de zee beschreven als goedgezind tegenover de mensen. Zoals vele legendes hebben ook de zeemeerminnen afgeleide verhalen en mythische figuren zoals water feeën en selkies, sprookjes figuren die zich kunnen transformeren van zeehonden naar mensen.

De Griekse sage

De eerste zeemeermin verhalen zijn genoteerd in Assyria ongeveer 1000 v. C. De godin Atargatis is waarschijnlijk de eerste beschreven zeemeermin. ook de oude Grieken maken aanspraak op deze Godin zij het onder een andere naam namelijk Derketo. In diezelfde tijd werd bij de Griekse filosofen ook het idee geboren dat de mensheid afstamt van een aquatische dier. Een populaire Griekse legende beschreef hoe de zuster van Alexander de Grote, Thessalonike in een zeemeermin veranderde na haar dood. Ze benaderde de schepen en vroeg "Is Alexander levend?". Indien bevestigend werd geantwoord wenste ze de reizigers goede vaart, indien er een afwijkend antwoord kwam werd het schip getroffen door een al vernietigende storm.

De Arabische verhalen

In het meest gekende Arabische sprookjes boek van duizend en één nacht worden verschillende verhalen opgedragen aan zee creaturen. Verschillend van verhalen uit andere wereld uithoeken gaat het hier om wezens die de menselijke vorm behouden en die enkel kunnen ademen onder water. In het gekende sprookje "Abdullah en de visser" wordt zelfs gesproken over een volledige onderwater stad. Ook andere verhalen van duizend en één nacht hebben een sciencefiction trekje en gaat over verloren beschavingen met geavanceerde techniek.

Engelse folklore

Bij de Europese nautische grootmacht bij uitstek Engeland werden zeemeerminnen beschreven als wezen die ongeluk brachten. In sommige verhalen worden de meerminnen beschreven als reuzinnen van wel 600 meter groot. Volgens legendes konden die ook inwaarts zwemmen tot aan rivieren. Andere verhalen beschrijven hun dan als goedaardige wezens die magische recepten hebben voor allerlei ziektes. Ook Schotland en Ierland hebben hun eigen zeemeerminnen.

Oosterse legende

In China is de zeemeermin een machtig en mysterieus wezen die wanneer ze huilen parels tevoorschijn toveren uit hun tranen. Vele vissers probeerden zeemeerminnen te vangen in hun netten, maar eens gevangen begonnen ze te zingen, melodieën die de vissers in een coma brachten of ze compleet gek maakten. Opvallend is wel hier dat de zeemeerminnen als positief worden afgeschilderd en de vissers als symbool voor gretigheid en lelijkheid.

Waarnemingen

Er zijn verslagen eeuwenoud van alle continenten over zeemeerminnen, ze werden waargenomen zowel in Azië, Europa, Het Amerikaanse Continent als Afrika. De meest opvallende zijn verslagen in Vancouver (1870-1890) en 1967. Een stad in Israël heeft een beloning uitgeschreven van 1 miljoen dollar voor wie stuitend bewijs levert dat zeemeerminnen bestaan nadat honderden mensen een zeemeermin hadden gezien die vergezeld was door een groep dolfijnen. De beloning staat nog steeds open.

Symboliek

Volgens verschillende wetenschappelijke auteurs zijn zeemeerminnen en andere half mens-half dier legendes de drang van de mens om te begrijpen dat ze eens één waren met de dieren en eigenlijk afstammen van het dierenrijk. In de rijke legendes zijn er nog verschillende wezens die onder die categorie vallen zoals de minotaur (half stier/half mens), de weerwolf, en nog talrijke andere voorbeelden zoals bijvoorbeeld in het Egypte van de Farao’s.

Trivia

Zeemeerminnen zijn alom vertegenwoordigd in de literatuur gaande van het sprookje van de Hans Christian Andersen tot opera’s van Wagner (Der Ring der Nibelungen), er zijn letterlijk duizenden werken, geschriften, composities waarin zij voorkomen. Ook in de moderne tijden lijkt de fascinatie voor zeemeerminnen onverminderd.

In de heraldiek zijn er talloze voorbeelden van wapenschilden met de meerminnen zoals onder andere de zegel van de Stad Warschau in Polen, de stad Norfolk in Virginia (VS) of Hamilton (Bermuda).

Net zoals bij het Monster van Loch Ness zijn er amateuristische pogingen geweest om met bedrog het beeld van een zeemeermin te creëren.

Er bestaat zoiets als een zeemeermin syndroom (Sirenomelia). Dit is een uiterst zeldzame congenitale afwijking waarbij de benen samengegroeid zijn.

Bedenking

Waarom zijn zeemeerminnen nog altijd populair en zelfs hoog aangeschreven in onze cultuur?

Misschien omdat het een verbinding is van een oeroude droom namelijk de symbolische link tussen twee werelden, het onbewust verlangen naar een Universeel begrip. Zoals nog vele dingen stelt het vooral de fantasie op proef van de mensen en is er een onblusbare nieuwsgierigheid naar fenomenen die ons boeien maar die tegelijkertijd wetenschappelijk moeilijk realistisch zijn. Hoe kan men anders fascinatie verklaren voor Loch Ness, de Yeti, UFO’s?. Dergelijke fixatie is een verlangen om meer te begrijpen over de mens en het doel van de mensheid op aarde.

Zeemeerminnen komen ook voor in de beroemde Odyssee van Homerus, Odysseus beveelt zijn matrozen bijenwas in hun oren te doen en bind hen vast aan de mast van het schip, om zo te kunnen weerstaan aan de verleiding van de zeemeerminnen.

De zeemeermin speelt in de Middeleeuwen in veel volksverhalen, mythes en sages een rol, maar ook lang daarna blijft dit mysterieuze schepsel een belangrijke rol spelen in grote delen van de wereld. Het onderwerp zeemeerminnen is vooral geliefd bij kleine meisjes, maar ook zijn er hele lijsten beschikbaar online van “mermaid sightings” van de afgelopen eeuwen, door gewone burgers en zeelui. Zeemeerminnen zijn mythologische wezens, met een vrouwelijk (of mannelijk) hoofd, armen en torso, maar met het onderlichaam van een vis. Al eeuwen word er over deze wezens gelezen, geschreven en gediscussieerd.

Ook in de huidige samenleving bestaat nog steeds een angst en fascinatie voor de zeemeermin. We kennen allemaal de sirenes uit Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides. En ook leggen op 7 februari 2012 arbeiders in Zimbabwe het werk aan twee waterreservoirs neer uit angst voor zeemeerminnen die erin rondwaren. Lees nieuws.

In 2009 looft de gemeente van Kiryat Yam in Israel een beloning van 1,2 miljoen uit aan degene die kan bewijzen dat de zeemeermin, die al meerdere malen aan de kust gespot is, echt is. Lees nieuws.

Na de tsunami ontstaat er een massa hysterie als er foto’s van een dode, aangespoelde zeemeermin de ronde doen over het internet. Kortom; we zijn nog steeds in de ban van dit wezen.

Tevens is er door Animal Planet een uitgebreide documentaire gemaakt door Amerikaanse wetenschappers in Zuid-Afrika, genaamd Sirenas.

Het gaat over een zogenaamde zogenaamde zeemeermin die gevonden was op het strand. Wetenschappers hebben de restanten grondig getest en onderzocht en kwamen tot de conclusie dat het geen bekend waterwezen was. Het had handen, maar groter dan die van de mens en een vreemde anatomie rond de bekken en heupen, wat duidt op een vissenstaart. Er zijn bovendien zelfs grottekeningen gevonden waarop zeemensen staan afgebeeld.

Toen de wetenschappers op een ochtend terugkwamen in het lab en het onderzoek wilden afronden om zo het nieuws naar buiten brengen, was het lab compleet leeggehaald door de autoriteiten. Alsof de wereld niet mocht weten wat er was ontdekt. De documentaire is van Animal Planet.

Op Youtube zijn ook vele video’s te vinden over zeemeerminnen, natuurlijk zijn deze allemaal nep. Twee video's zijn geselecteerd die het bekijken waard zijn.

De eerste video is van een duiker, hij was simpelweg zijn nieuwe apparatuur aan het testen in het Great Barrier Reef in Australië. Opeens voelt hij iets naast zich en kijkt verschrikt om. Pas later thuis ziet hij wat hij gefilmd heeft. Alhoewel de sceptici dit waarschijnlijk meteen afschrijven als een hoax,is het toch de moeite waard om deze film te bekijken. De tweede zeemeermin in hetzelfde filmpje heeft zulke dunne "enkels", dat dit onmogelijk een mens met een zeemeerminpak kan zijn. Ook zijn de vissen niet bang voor haar. De enige logische verklaring zou dan zijn dat de zeemeermin er met CGI is in gezet. De Amerikaanse tv-show 'Fact or Faked" heeft deze video geprobeerd te kraken als hoax, maar het is niet erg overtuigend.

Hieronder de film van de duiker.

Niet overtuigd? Hier de tweede film. Een klein, Argentijns vissersbootje vaart midden op de oceaan, de mannen proberen een net binnen te halen. Maar wat zit er in het net?